maxkamada sare ee somaliland may saxsanayd mise ? fadlan arigtaada ka dhiibo

Hargeysa Aug 18,2015(SDN/QJ)-Maxkamada sare ee Jamhuuriyada Somaliland ayaa ka gar naqday murankii siyasadeed ee mudo kordhinta madaxweynaha,ku-xigeenkiisa iyo Gollaha Wakiilada ee ay guurtida Somaliland mudada u kordhisay, maxkamada ayaa goaankeeda oo faahfaahsani sidan u qornaa:

Maxkamada Dastuuriga ah ee Jamhuuriyada Somaliland

Markii ay  aragtay   Qodobka 98aad, Faqradda 1aad, Xarafka (b) oo sheegaya in Garsoorku awood u leeyahay fasiraadda macnaha xeerarka kasoo baxa Golayaasha Dastuuriga ah, iyo Xarafka (j) oo ah in uu ka taliyo muran kasta oo la xidhiidha waafaqsanaanta Dastuurka  JSL.

Markay aragtay  Qodobka 15aad ee Xeerka Nidaamka Garsoorka ee JSL, Faqradda 1aad, Xarafka (b) oo sheegaya macnaynta iyo fasiraadda Dastuurka iyo xeerarka kale ee dalka lagaga dhaqmo marka la isku qabsado nuxurka ujeeddadooda, iyo Faqradda 11aad oo sheegaysa in Maxkamadda Dastuuriga ahi ka taliso muran kasta oo la xidhiidha waafaqsanaanta Dastuurka oo ay laba dhinac isku hayaan.

Markay Daristay Warqada Madaxweynaha JSL. ee Lr. JSL/MD/100-3450/082015, kuna saabsanayd Codisaga Fasiraad ee uu ka dalbaday Maxkamada Dastuuriga ah kuna taariikhaysan 08/08/2015

Markay Daristay    Go’aanka mudo kordhinta ee  Golaha Guurtida JSL ee Ref/G/G/JSL/Go’aan Lambar 04/05/2015 kuna Taariikhaysan 11/05/2015.

Markay Daristay   Heshiiska Saddexda Xisbi Qaran ee KULMIYE, WADANI iyo UCID isla markaana uu  Madaxweyne Ku Xigeenka JSL Golo joog ka ahaa  Kuna Taariikhaysan 27/05/2015

MAXKAMADDU WAXAY KU SABABAYSAY QARAARKEEDA ASBAABTAN HOOS KU XUSAN

• In Madaxweynaha JSL  uu dalbaday kaliya in tafsiir lagu sameeyo labada xili doorasho ee  ay kala tilmaamayaan Go’aanka Golaha Guuritida iyo Heshiiskii Saddexda Xisbi Qaran.
• In aanu Madaxweynuhu ka  dalban Maxkamada  fasiraad ku saabsan in Go’aanka muddo kordhinta ee Madaxwaynaha, Madaxweyne Ku Xigeenka iyo Golaha Wakiillada ee Golaha Guurtidu  kordhiyas waafaqsan-yahay  Dastuurka JSL iyo in kale,  isla markaana aanay jirin cid durtay.
• In aanu jirin Heshiis Midaysan oo saddexda Xisbi Qaran u Gudbiyeen Golaha Guurtida intii aanay samaynin Mudo Kordhinta, isla markaana Xisbayada Qaranku ay heshiiskooda, Qodobka 1aad, ku ixtiraameen Go’aankii Golaha Guurtida.
• In Gudida Doorashadu cadeeyeen in aan farsamo ahaan doorashada Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku Xigeenku  ku qabsoomayn  26/06/2015.
• In muddo xileedka  5-ta sano ee  ay doorashada ku yimaaddaan Madaxweyenaha, Madaxweyne Ku Xigeenka, Golaha Wakiilada iyo muddada uu kordhiyaan Golaha Guurtidu marka ay 5-ta  sano ee ay doorashada ku yimaaddeen  ay dhammaato, si waafaqsan Qod. 83aad Faqradiisa 5aad iyo Qod. 42aad Faqradiisa 3aad ee Dastuurka JSL,  ay leeyihiin ku dhaqan sharci oo isku mid ah
• In Golayaasha Qaranku ( Fulinta iyo Xeer dajinta) ay isku mid yihiin awoodooda sharci ee muddo xileedka ay doorasho ku yimaaddaan iyo muddada loo kordhiyo  aftidii Dastuurka ee 2001 horteed iyo dabadeedba. Tusaalena waxa ah in Xeer-dajintu iyaga oo ku fadhiya Mudo kordhin ay abuureen Xeerar cusub, ansixiyeen Gudiyo iyo Masuulyiiin Qaran, iwm. Dhinaca kale  aftidii dastuurka ee 2001-dii horteed iyo dabadeedba waxa jiray  Madaxweynayaal kala duwan  oo dalka soo maray saxeexayna   Xeerar iyo Mashruucyo sharci si ay u dhaqangalaan, isla markaana  magacaabay Masuuliin Qaran iyo  Gudiyo, waxa kale oo ay qaateen Go’aano Masiiri ah iyaga oo ku fadhiyay Mudo kordhin.
• In awoodda muddo kordhinta Golayaasha Kala Duwan ee Qaranka Marka ay ka dhamaato muddo xileedka ay doorasho ku yimaaddeen uu leeyahay Golaha Guurtidu si  waafaqsan Qod. 83aad Faqradiisa 5aad iyo Qod. 42aad Faqradiisa 3aad ee Dastuurka JSL.

Sidaa darteed Maxkamada Dastuuriga ah JSL waxay soo saartay Qaraarkan:

QARAAKA FASIRAADDA MAXKAMADDA DASTUURKA

Maxkamada Dastuuriga ahi waxa ay soo saartay  Qaraarkan Fasiraadda ah ee  soo socda:

• Waxa ay Go’aamisay Maxkamaddu ku dhaqanka xilliga qabsoomida doorashada Madaxweynaha, Madaxweyne Ku Xigeenka iyo Golaha Wakiilada in uu noqdo sida ku cad Faqradda B, Qaybteeda 5aad ee Go’aanka Guurtida kuna beegan bil ka hor dhamaadka muddada xilka loo kordhiyay Madaxeynaha, Madaxweyne ku Xigeenka iyo Golaha Wakiilada JSL oo ku dhamaanaya 27/4/2017, si waafaqsan Qod.83, Faqrada 2aad iyo Qod.42aad Faqrada 2aad iyo 3aad ee Dastuurka JSL.
• Waxa ay Maxkamaddu laashay  heshiiska Saddexda Xibsi Qaran ee KULMIYE, WADDANI IYO UCID ee ku taariikhaysan 27/05/2015 mana laha wax dhaqan-gal sharci ah maadaama Golaha Guurtidu aanay aqbalin soojeedintii Xisbiyada si wax kabadal iyo kaabid loogu sameeyo Go’aanka mudo kordhinta Golaha Guurtida  ee ku taariikhaysnaa  11/05/2015.
• Waxa ay Go’aamisay Maxkamaddu in maalinta Doorashada Madaxweynaha, Madaxweyne ku Xigeenka iyo Golaha Wakiiladu noqoto 28/03/2017 kuna beegan Bil ka hor dhamaadka Mudada xilka loo kordhiyay oo ah 27/04/2017. Waana in si rasmi ah u soo cayinto Gudidda Dooraashooyinka Qaranku isla markaana waa in Madaxweynuhu ku soo saaro Degreeto sida uu dhigaayo Qod: 8aad ee Xeer Lr/20/2001.
• Waxay Go’aamisay Maxkamaddu in mudo Xileedka 5 (shanta) sano ee  ay doorasho ku yimaaddaan  Madaxweyenaha, Madaxweyne Ku Xigeenka, Golaha Wakiilada iyo Muddada uu Kordhiyo Golaha Guurtidu marka ay 5ta sano ee muddo xileedka doorasho ay  ku yimaadaan dhamaato si waafaqsansan Qod. 83aad Faqradiisa 5aad iyo Qod. 42aad Faqradiisa 3aad ee Dastuurka JSL  ay isku mid yihiin, leeyihiina dhaqan-gal sharci oo isku mid ah.
• Qaraarkan fasiraadda ah waxa ay Maxkamaddu soo saartay maanta oo taariikhdu tahay 18/08/2015.

Waxa soo saaray qaraarkan fasiraadda ah garsoorayaasha kala ah:

• Aadam Xaaji-Cali Axmed Gudoomiye _________________
• Maxamed Cumar Geelle Xubin          _________________
• Cabdiqadir Axmed Maxamuud Xubin          _________________
• Maxamed Faarax Siciid Xubin          _________________
• Axmed Diiriye Qaalib Xubin          _________________
• Cali-Shucayb Sh. Ibraahim Nuur Xubin          _________________
• Cabdiraxman Jaamac Hayaan Xubin         __________________
• Cabdillahi Cabdi Aadan Xubin         __________________
• Yaxye Cali Idiris Xubin         __________________
• Cabdiraxman Xuseen Caynaan Xubin         __________________
• Cabdiraxman Xassan Nuur Xubin         ___________________
• Sahrah Ismaciil Cabdillahi Kaaliye Sare _________________

Dadkii Dalka – Korneyl Qalinle W/Qoray Maxamed Cali Bile

 wuxu ahaa sarkaal yar oo an u maleynayo inu laba xiddigle ahaa ama Kabtan. Waxa uu watay urur ka qeybqaatey dagaalkii Soomaaliya iyo Itoobiya ee qarxey sannadkii 1977kii. Bilowgii 1978kii ayuu Qalinle ku dhaawacmey dagaalkii oo loo soo qaadey Muqdisho. Muddo markii la daweynayey ayaa dhakhtaradii yidhaahdeen lafaha ayaa xoog u burburey oo ma kabmayo. Nasiib wanaag, Qalinle waxa loo qaadey dalka Talyaaniga oo lagu soo kabey. Waxa Qalinle lugta laga soo geliyey biro waxaana lagu yidhi sanad dabadeed soo noqo si biraha lagaaga saaro.

Muqdisho ayuu ku soo noqdey oo uu shaqadii ciidanka halkii ka bilaabey. Markey muddo ka soo wareegtey ayuu sameeyey codsi oo uu dawladda weydiistey in Talyaaniga loo diro si biraha lugta kaga jira looga soo saaro. Sanad kasta waxa lagu yidhaa madaxweynaha ayay arintii hortaalaa oo waa la sugayaa inu soo saxeexo. Sanado badan ayay qaadatey oo aan loo soo jawaabin. Hawshii ciidanka waxa uu Qalinle ka gaadhey Korneyl balse waxa soo weheliyey xanaaq badan iyo niyad jab. Wuxu u qaadan waayey dalkii uu nafta u hurey oo ka bixin la’ xaqal safarkii si uu u tago talyaaniga oo biraha looga soo bixiyo.

Waxa uu Qalinle can ku noqdey inaanu qarsan mucaaradadiisa oo uu ciidanka dhecdiisa ka sheego in dawladii Siyaad Barre ay fashilantey oo nin aan dan gaar ah laga laheyn mooyee aan cid kale la tix gelineyn. Qalinle ayaa Muddo yar gudaheed shaarubihii iyo timihiiba caddaadeed. Maalin maalmaha ka mida ayuu qalinle soo iibsadey garan cad, markaaguu ku soo sawirey sawirkii madaxweynahii Siyaad Barre, waxaanu sawirkii ku dul qorey “This is the Dog who broke my leg” oo ah, waakan eygii lugta iga jebiyey. Qalinle ayaa garankii ka hoos xidhey direyskii askarta waxaanu tegey Wasaaraddii gaashaan dhigga ee Muqdisho. Markuu galay ayuu shaadhkii intu iska bixiyey meel sudhey. Mise Korneylkii Qalinle ahaa waxaabu gashanyahay garan uu madaxweynihii ku sawiranyahay oo ay ku qorantahay “Waakan eygii Lugta iga Jebiyey”.

Ciidan in badan ayaa iska dhaafta oo u heysata malaha inu madaxweynaha amaanayo. Mar danbe ayuu uula galay xafiis ay madaxdii wasaaraddu fadhido. Mise af kala qaad! Ninka u badheedhey in madaxweynihii oo soo hadalqaadkiisaba laga baqanayo inu ku sheego ey ee weliba Korneylka ah ee dhex jooga wasaaraddii gaashaandhigga Qalinle ayaa la xidhey. Muddo ka dib ayaa la iska soo daayey. Halkii wax kale laga filayey ayuu wasaarddii ku noqdey oo uu yidhi garanka anaa lahaa oo lacag ka bixiyey ee hala ii soo celiyo. Saraakiishan uu la hadlayaa iyagaaba lafahooda u baqanaya oo is leh waxa la idin ku eedeyn waxa ad joogteen meel madaxweynaha lagu caayayo, isna waxaabuu ku doodayaa garankii hala ii soo celiyo. Wasaaraddii gaashaan dhigga ayaa Qalinle ku tidhi, Ilaahey hadaad taqaan naga tag oo musharkaaga uun soo doono.

Badhtamihii sideetamaadkii ayuu qalinle isaga oo nin weyn ah oo Korneylna ah is qorey Jaamacaddii Soomaaliya, Kuliyadda dhaqaalaha. Wuxuu la fadhiistey ardey yaryar oo uu dhali karo waxaanu noqdey ardey wanaagsan, jaamacadiina uu dhameystey oo waxaanu qaatey shahaadadii. Waxa laga dhigey Guddoomiye ku xigeenka Xarunta Naafada Ciidamada, xilkaasi oo uu muddo hayey. Mabuu qarsane, habeenkii uu u ambaba baxayey SNM ayuu anaga oo tiro dhalinyaro ah inta uu noo yimid ayuu yidhi caawaa aniga iyo Korneyl dahir waanu dhaqaajineynaa ee soo duceeya. Dahir markaa waa Korneyl madax ka ahaa madbacadda Ciidamada Qalabka Sida. Qalinle waxa ii xigtey 1991 oo uu madax ka ahaa jabhaddii madaarka hargeisa fadhidey.

Beri dhexdii ahayed ayaan maqley Inu Korneyl qalinle ku dhintey dalka Uganda. Ilaahey ha u naxariisto, inagana ha inooga daba naxariisto.